Volledige proceskosten verhalen op de debiteur?

Vaak wordt de vraag gesteld hoe het precies zit met de advocaatkosten indien een wederpartij wordt veroordeeld. Als je een procedure wint, wil je immers de gemaakte (advocaat)kosten het liefst volledig vergoed zien. Dat is niet makkelijk.

De partij die in een civiele procedure bij de rechtbank in het ongelijk wordt gesteld, wordt doorgaans door de rechter in de proceskosten veroordeeld. De hoogte van deze proceskosten zijn gelimiteerd en gebaseerd op het zgn. ‘liquidatietarief rechtbanken en hoven’. Dat liquidatietarief werkt met een puntensysteem. Hoe meer er gebeurd in een procedure (bijvoorbeeld processtukken zoals conclusies uitwisselen, zittingen, getuigenverhoor) hoe hoger de proceskosten. De hoogte van een punt is mede afhankelijk van de aard van de zaak en de hoogte van de vordering.  Bij een kostenveroordeling wordt het salaris van de advocaat dus begroot volgens het liquidatietarief, waarbij het bedrag van de te liquideren kosten afhankelijk is van de verrichte (genormeerde) werkzaamheden en van het belang van de zaak. Hoewel deze tarieven niet bindend zijn, worden zij in beginsel door rechters gevolgd.

Soms worden de proceskosten door de rechter ‘gecompenseerd’, d.w.z. dat beide partijen hun eigen kosten rechtsbijstand dragen. Dit is vaak in familiezaken het geval. Ook bij een minnelijke regeling pleegt op basis hiervan afgerekend te worden.

Er bestaan uitzonderingen.

In geval van procedures op het gebied van IE ( intellectuele eigendomsrechten) zoals geschillen over merken, octrooien etc. is in de wet geregeld dat de rechter een volledige proceskostenveroordeling kan uitspreken, waarbij rechters in bepaalde gevallen nog steeds werken met vooraf vastgestelde indicatietarieven.

Een andere uitzondering die minder bekend is maar wel eenvoudig is toe te passen is het vooraf met de andere contractspartij overeenkomen dat in geval van een civiele procedure aanspraak gemaakt zal worden op een volledige proceskostenveroordeling. Een dergelijk beding kan bijvoorbeeld worden opgenomen in de algemene voorwaarden. De overeenkomst wijkt dan af van de wet en zet in zo’n geval de wet opzij. Dat is toegestaan want er bestaat contractsvrijheid. De rechter kan ambthalve wel de overeengekomen proceskosten matigen en binnen redelijke grenzen te houden. Zo zal de hoogte van de proceskostenvergoeding in redelijke verhouding moeten staan tot het geldelijke belang. De rechter mag echter nooit matigen tot onder het liquidatietarief, ook al zouden de werkelijke kosten lager zijn.

In een uitspraak van het Gerechtshof ’s-Hertogenbosch is uitgemaakt dat de rechter, in tegenstelling tot hetgeen was aangevoerd door de eisende partij, niet terughoudend behoeft te zijn bij gebruikmaking van de matigingsbevoegdheid van een in algemene voorwaarden overeengekomen proceskostenveroordeling. 

Check uw algemene voorwaarden jaarlijks!

Voor de uitspraak zie: http://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:GHSHE:2016:923

De Rotterdamse Regelrechter

De rechtbank Rotterdam start per september 2018 een pilot voor snelle geschillenbeslechting: de Regelrechter.

Lees verder